به گزارش تحریریه شرکت مهندسین مشاور غرب نیرو، کشور در روزهای اخیر با چالشهای بزرگی در حوزه تامین انرژی، از جمله ناترازی گاز و کاهش توان تولید برق مواجه شده است. این مسائل که با ورود موج سرمای شدید و بیسابقه به کشور شدت گرفته، تاثیر قابل توجهی بر بخشهای مختلف خانگی، صنعتی و اداری گذاشته و مدیریت این شرایط نیازمند برنامهریزی و اقدامات فوری است.
مصرف گاز خانگی در بالاترین سطح
مطابق گزارشهای رسمی، مصرف گاز در بخشهای خانگی، تجاری و صنایع کوچک طی ۲۴ ساعت گذشته به رکورد بیسابقه ۶۴۱ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان، معادل ۷۵ درصد از گاز تزریقشده به شبکه سراسری است که در روز گذشته برابر با ۸۵۷ میلیون مترمکعب بوده است. با ادامه این روند، پیشبینی میشود مصرف گاز بخش خانگی و تجاری تا پایان هفته به مرز ۶۸۰ میلیون مترمکعب برسد که فشار بیشتری بر سایر بخشهای مصرفکننده گاز وارد خواهد کرد.
ناترازی گاز؛ مسئلهای اساسی
در حال حاضر، تولید روزانه گاز کشور حدود ۸۵۰ میلیون مترمکعب است؛ در حالی که نیاز واقعی کشور، بهویژه برای تامین کامل صنایع، نیروگاهها و صادرات، بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود. این اختلاف ۳۵۰ میلیون مترمکعبی، نشاندهنده ناترازی جدی در تولید و مصرف گاز است که مدیریت آن، چالشهای متعددی را به همراه دارد.
بر اساس تحلیلها، اگر مصرف انرژی بهینهسازی شود، این ناترازی میتواند به میزان قابل توجهی کاهش یابد. بهعنوان مثال، کاهش یکسوم مصرف خانگی و تجاری میتواند نیاز کل کشور را به ۸۰۰ میلیون مترمکعب در روز برساند و بحران فعلی را تا حد زیادی مدیریت کند.
محدودیت گازرسانی به صنایع و نیروگاهها
تمرکز بر تامین گاز خانگی و تجاری موجب کاهش گازرسانی به صنایع بزرگ و نیروگاهها شده است. به همین دلیل، بسیاری از واحدهای نیروگاهی ناچار به استفاده از سوخت مایع یا حتی خروج از مدار تولید شدهاند. گزارشها نشان میدهد که حدود ۸ تا ۱۰ هزار مگاوات از ظرفیت تولید برق کشور به دلیل کمبود سوخت از مدار خارج شده است و این موضوع، قطعیهای گسترده برق در بخشهای صنعتی و گاهی خانگی را به دنبال داشته است.
تعطیلیهای اجباری و تاثیر آن بر مصرف
سرمای شدید که در ۲۸ استان کشور به ثبت رسیده، تعطیلی گسترده مدارس، ادارات و حتی فروشگاههای بزرگ را بهدنبال داشته است. این تعطیلیها، که با هدف کاهش فشار بر شبکههای گاز و برق انجام شده، توانسته تا حدود ۱۰ درصد از مصرف گاز و ۳ درصد از مصرف برق را کاهش دهد. اگرچه این کاهش، به پایدارتر شدن شبکهها کمک کرده است، اما برای رفع کامل مشکل کافی نیست.
بهینهسازی مصرف؛ راهکاری پایدار
یکی از راهکارهای موثر برای عبور از این بحران، بهینهسازی مصرف انرژی در کشور است. سالهاست که تاکید بر بهینهسازی مصرف در قوانین بالادستی مطرح شده، اما اجرای آن به شکل منسجم و موثر هنوز عملی نشده است. در حال حاضر، برنامههای محدودکنندهای مانند جلوگیری از استفاده از سیستمهای گرمایشی غیربهینه و کاهش مصرف در ادارات و اماکن عمومی آغاز شده است. همچنین، کمپین “دو درجه کمتر” بهعنوان یک حرکت ملی معرفی شده که هدف آن کاهش دمای محیط خانهها و ادارات است. کاهش تنها دو درجه از دمای سیستمهای گرمایشی میتواند تا ۵۰ میلیون مترمکعب در روز از مصرف گاز بکاهد و به پایداری شبکه کمک کند.
زمستان سرد و چالشهای پیش رو
با توجه به ادامه شرایط سرمای شدید و فشار مضاعف بر شبکههای انرژی، مدیریت این بحران نیازمند همکاری ملی و اجرای سیاستهای کوتاهمدت و بلندمدت است. استفاده بهینه از منابع موجود، توسعه زیرساختهای تولید و واردات انرژی، و همچنین فرهنگسازی برای کاهش مصرف، از جمله اقداماتی است که میتواند نقش موثری در عبور از این شرایط دشوار داشته باشد.
